Seksueel grensoverschrijdend gedrag - 'Denk niet: bij ons gebeurt dit niet'

In dit artikel:

De campagne ‘Man, zeg er wat van!’ roept mannen op elkaar aan te spreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer. Regeringscommissaris Mariëtte Hamer benadrukt dat dit in iedere organisatie kan voorkomen, ook in het mkb. Het gaat niet alleen om strafbare feiten: een opeenstapeling van grappen, opmerkingen, berichten, intimidatie of aanrakingen kan ervoor zorgen dat iemand zich onveilig voelt. De context en machtsverhouding spelen daarbij mee.

Volgens Hamer heeft 16 procent van de werknemers hiermee te maken gehad, maar meldt slechts een minderheid incidenten. Het uitblijven van meldingen kan erop wijzen dat medewerkers zich niet veilig voelen om zich uit te spreken. Kleine bedrijven hebben korte lijnen en kunnen hun cultuur snel veranderen, maar medewerkers vinden het er door loyaliteit, schaamte en afhankelijkheid soms juist moeilijk elkaar aan te spreken. Ook ontbreken er vaak een HR-afdeling of vertrouwenspersoon.

Omstanders kunnen de groepscultuur helpen veranderen door direct of later hun twijfel uit te spreken, bijvoorbeeld tegen een ongepaste opmerking, en steun te bieden aan degene die het overkomt. De campagne wil laten zien dat mannen dit kunnen doen zonder hun positie of de sfeer in de groep te verliezen.

Hamer adviseert mkb-ondernemers om tijdens een werkoverleg afspraken te maken over respectvol gedrag en die vast te leggen in een duidelijke gedragscode. Leidinggevenden moeten zelf het goede voorbeeld geven, seksistische opmerkingen niet laten passeren en meldingen serieus behandelen. De Rijksoverheid biedt hiervoor onder meer gesprekskaarten, een toolkit en de Handreiking cultuurverandering. Wie grensoverschrijdend gedrag negeert, riskeert bovendien verzuim, personeelsverloop, reputatieschade en verlies van talent. De eerste stap kan volgens Hamer morgen al worden gezet: begin het gesprek.