Militair transport gaat altijd vóór op het spoor

In dit artikel:

Het kabinet wil militaire treintransporten die urgent zijn voorrang geven op ander spoorverkeer wanneer er geen capaciteit meer vrij is. Doel is te voorkomen dat bijvoorbeeld tanks, munitie of troepen bij gebrek aan ruimte moeten wachten, nu de militaire mobiliteit naar verwachting toeneemt en Nederland als NAVO-lid voldoende vervoer moet kunnen garanderen. Staatssecretaris Thierry Aartsen (IenW) stelt dat snellere verplaatsing van militair materieel belangrijker wordt door het aangescherpte dreigingsbeeld in Europa.

Normaal wordt spoorcapaciteit jaarlijks verdeeld; militaire zendingen zijn vaak ad hoc en gebruiken de door ProRail gereserveerde reservecapaciteit. Als ook die reservecapaciteit vol is, kunnen militaire treinen blijven staan. De voorgestelde wijziging in de regels maakt uitzondering mogelijk: alleen bij echt urgent militair transport krijgt zo’n trein prioriteit. Urgentie kan voortkomen uit bijzondere eisen (bijv. continue bewaking van munitie), uit het actuele dreigingsbeeld of uit strikte timing waarop een trein op een bepaalde plaats moet aankomen. Ministers van Defensie en Infrastructuur en Waterstaat beslissen gezamenlijk welke transporten als urgent worden aangemerkt. Prioritering kan reizigershinder veroorzaken, maar capaciteit wordt alleen ingetrokken als het niet anders kan.

Er is een internetconsultatie gestart om de aanpassing van de spoorcapaciteitsregels te regelen; de maatregel kan uiterlijk in het najaar van 2026 ingaan. Parallel loopt samenwerking tussen IenW, Defensie en ProRail om knelpunten in het spoornetwerk weg te nemen, een gezamenlijke weerbaarheidsstrategie tegen hybride dreigingen te ontwikkelen, grensprocedures te versoepelen en emplacementen aan te passen (onder meer voor 740 meter goederentreinen). Ook op Europees niveau wordt gewerkt aan vergelijkbare prioritering voor militaire transporten.