Gen Z wil vrijheid. Geef ze daarom duidelijke regels

In dit artikel:

Jonge werknemers van Generatie Z willen volgens generatiedeskundige Laura Bas niet minder verantwoordelijkheid, maar meer vrijheid in hoe zij hun werk uitvoeren. Voor hen tellen resultaten zwaarder dan vaste werktijden, lange werkdagen of fysieke aanwezigheid. Dat vraagt van werkgevers, vooral in het mkb, om duidelijke afspraken over het gewenste resultaat, de kwaliteit en de deadline, terwijl medewerkers ruimte krijgen om zelf hun aanpak te bepalen.

Bas noemt deze manier van aansturen ‘outputmanagement’. Onduidelijke verwachtingen leveren volgens haar geen vrijheid op, maar onzekerheid. Ondernemers doen er daarom goed aan uit te leggen waarom regels bestaan en niet automatisch vast te houden aan werkwijzen omdat die al jaren worden gebruikt. Vragen van jonge medewerkers kunnen juist blootleggen dat processen onnodig ingewikkeld of verouderd zijn.

Vrijheid moet wel samengaan met begeleiding. Jonge werknemers beschikken soms over actuele digitale kennis, maar missen nog praktijkervaring en moeten leren inschatten welke gevolgen beslissingen hebben. Leidinggevenden hoeven niet voortdurend te controleren, maar moeten wel ervaring overdragen, ruimte bieden om te leren en onderscheid maken tussen normale fouten en vermijdbare blunders. Medewerkers moeten verantwoordelijkheid nemen, deadlines halen en op tijd aangeven wanneer zij vastlopen.

Ook flexibiliteit vraagt om concrete afspraken. Niet iedere functie kan thuis worden uitgevoerd en in kleine bedrijven heeft het gedrag van één medewerker gevolgen voor anderen. Werkgevers kunnen daarom bijvoorbeeld vastleggen op welke dagen aanwezigheid nodig is en wanneer medewerkers hun werktijd zelf mogen indelen. Flexibiliteit is geen vrijbrief, maar werkt als duidelijk is wat de norm is en wanneer extra inzet nodig is.

Volgens Bas zijn Gen Z’ers niet per definitie minder betrokken. Hun betrokkenheid blijkt eerder uit de bijdrage die zij leveren dan uit het aantal uren op kantoor. Hun kritische houding en vertrouwdheid met technologie kunnen bovendien helpen bij het verbeteren van processen en het invoeren van software of AI. Tegelijkertijd waarschuwt Bas tegen stereotypering: niet iedere jongere wil thuiswerken of voortdurend feedback krijgen. De beste aanpak combineert duidelijke grenzen, vertrouwen, begeleiding en een open gesprek.