Arbeidsproductiviteit in transportsector afgelopen tien jaar gedaald

In dit artikel:

Het CBS meldt dat de arbeidsproductiviteit in de Nederlandse transportsector over de periode 2014–2024 niet is toegenomen, maar licht afnam, terwijl de economie als geheel sinds 2014 wel productiviteitsgroei liet zien. Arbeidsproductiviteit is hier toegevoegde waarde per gewerkt uur. Na sterke groei in eerdere decennia (met name 1996–2008) keerde het tij: tussen 2014 en 2019 daalde het gemiddeld met circa 0,4% per jaar; na een herstel na de coronadip bleef het niveau in 2024 nog onder dat van 2014.

Verschillende oorzaken liggen aan de basis. De luchtvaart remde het gemiddelde doordat de toegevoegde waarde langzamer herstelde dan het aantal gewerkte uren. Voor het wegtransport spelen structurele factoren: minder aanjagende internationale handel sinds de financiële crisis, toenemende concurrentie uit Oost‑Europa, en een verschuiving naar relatief meer korte ritten (minder efficiënt). Ook is de bedrijvendynamiek afgenomen—minder start/stops en lagere uitbreidingsinvesteringen sinds 2015—waardoor vernieuwing en efficiency achterblijven.

Internationaal staat Nederland nog sterk: in 2024 was de toegevoegde waarde per gewerkt uur in de Nederlandse transportsector gemiddeld €66 (vergelijkbaar met België, en veel hoger dan Spanje of Polen). Desondanks blijft de uitdaging groot: het struktureel herstellen van productiviteitsgroei, vooral in het wegtransport, in een markt met zowel conjuncturele als structurele druk.