2026 is het jaar van de vrachtwagenheffing: ben jij er klaar voor?
In dit artikel:
Vanaf 1 juli 2026 moeten alle binnen- en buitenlandse vrachtauto’s in Nederland betalen per gereden kilometer: de vrachtwagenheffing vervangt het Eurovignet en gaat gepaard met een verlaging van de motorrijtuigenbelasting tot het Europese minimum. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de RDW voeren de maatregel uit; de invoering vereist technische, juridische en communicatieve operatie waarbij interoperabele boordapparaten (OBU’s), cameratechniek langs de weg en een netwerk van tol-dienstaanbieders samenkomen.
Tariefopzet en doelstellingen
De tarieven sluiten aan op Europese standaarden en variëren naar technische maximummassa, CO2-emissieklasse en soms euro-emissieklasse. Emissievrije trucks krijgen in Nederland geen volledige vrijstelling maar een korting van ongeveer 80 procent: de regering wil tegelijk verduurzaming stimuleren en bijdragen aan wegslijtage. Het beleid heeft twee doelen: gebruikers betalen naar gebruik en er komt een financiële prikkel om emissies te verminderen; men verwacht dat in 2030 naar schatting circa één op de zes vrachtwagens emissievrij kan zijn.
Techniek en infrastructuur
Nederland bouwt voort op ervaringen van buurlanden als Duitsland en België en gebruikt vooral bestaande portalen langs snelwegen. Rijkswaterstaat verzorgt stroom en connectiviteit; leveranciers installeren camera’s en sensoren. Honderdduizenden OBUs zijn in Europa al in omloop en veel vervoerders kunnen bestaande kastjes blijven gebruiken met een software-update. Alle tol-dienstaanbieders moeten begin 2026 operationeel zijn; er zijn zes toegelaten aanbieders om keuzevrijheid te bieden — van nationale opties voor kleine ondernemers tot internationale partijen voor grensoverschrijdende vloten.
Communicatie en voorbereiding voor vervoerders
Eigenaren van vrachtauto’s in categorieën N2 en N3 hebben brieven gekregen; daarnaast lopen radiospotjes, advertenties, online campagnes en informatie op vrachtwagenheffing.nl. RDW monitort of vervoerders contracten afsluiten bij aanbieders en zal bij achterblijvende aanmelding extra aansturen. De instanties waarschuwen dat er nog tijd is maar dat voorbereiden noodzakelijk is—ongeveer een half jaar blijft om zaken te regelen.
Handhaving en omrijdgedrag
Handhaving gebeurt met vaste en mobiele camera’s die OBUs en kentekens koppelen aan het betalingssysteem. Wie zonder contract of werkend kastje rijdt wordt beboet via het CJIB; buitenlandse overtreders worden via internationale samenwerking aangepakt. Omrijden wordt door de gekozen netwerktopologie onwaarschijnlijk geacht, maar extra meetsystemen en aanpassingen van het heffingsnet zijn voorbereid mocht dat nodig blijken.
Terugsluis en gebruik van opbrengsten
De netto-opbrengst vloeit via een terugsluis volledig terug naar de sector en staat op een apart begrotingsartikel. Subsidies voor verduurzaming lopen al: de AanZET-aanschafsubsidie voor zero-emissie trucks heeft in de eerste ronde vanaf 27 januari 2026 78 miljoen euro beschikbaar en heeft al geleid tot duizend kentekens; ook SPriLa, SiLK en het programma ‘Meten en verbeteren CO2’ ondersteunen eerder en later noodzakelijke stappen. Sectororganisaties zoals TLN, Evofenedex en VERN hebben intensief meegewerkt aan het meerjarenpakket 2026–2030.
Kortom: de vrachtwagenheffing wordt uitgebreid voorbereid met Europese standaarden, hergebruik van infrastructuur, keuzemogelijkheden voor tolservice en een terugsluis die inkomsten bestemd houdt voor verduurzaming. Vervoerders wordt dringend geadviseerd nú te inventariseren welke oplossingen bij hun bedrijfsvoering passen en contact op te nemen met aanbieders of de RDW voor hulp.